Kociołek Kulturalny

Bret Easton Ellis: 'Księżycowy park'

2007-06-07 13:38:58 Edytuj

Mam nadzieję, że wkrótce wrzucę tu coś innego niż recenzję książki. Tymczasem, po fali zainteresowania twórczością Welsha, sięgnąłem po najnowszą powieść autora kultowego w pewnych kręgach- Breta E. Ellisa. Wydaje mi się, że w Polsce stał się znany dzięki ekranizacji bodaj nasłynniejszej swojej powieści- 'American Psycho' z bardzo dobrą kreacją Christiana Bale'a. Kultowość pisarstwa Ellisa zdaje się wynikać z kontrowersyjności, ale takiej, jaką można spotkać u Houllebecq: wstrząsające wydarzenia w tle mają wyraźne normy moralne, jakimi kieruje się narrator.

'Księżycowy park' łączy dość odległe gatunki- są w nim elementy autobiograficzne, sporo sensacji i kryminału- aż po horror. Dla niewielu autorów takim materiałem- żeby nie powiedzieć "odżywką" dla twórczości jest własne życie. Mimo, że Ellis w zasadzie wiele o wydarzeniach ze swojego życia nie pisze (chociaż może się to narzucać, bo narrator i jednocześnie bohater powieści ma imię i nazwisko autora), to jednak wyciągał (i nadal wyciąga) rzeczy dość intymne i- być może- bolesne.

Fabuła- dość prosta- pokazuje koszmar codzienności- bohater nie jawi się jako uznany pisarz, ale ćpun z przerośniętym ego. Zdaje się być obojętny- ale szybko okazuje się, że jest to tylko gra pozorów. Wystarczą wydarzenia, które sugerują ingerencję ducha zmarłego (i znienawidzonego) ojca, żeby domek z kart- codzienność błyskawicznie upadł. Czynności zaradcze, jakie wobec nowej sytuacji podejmuje Bret przypominają muchę w miodzie. Nie radził sobie z codziennością, jak może poradzić sobie z wydarzeniami paranormalnymi?

Niezwykle ostro zarysowano jednak problemy wymagań- moralnych, prawnych, obyczajowych- jakie stawia się człowiekowi, jeśli ma być ojcem i mężem. Chłopięcy urok i chęć uprawiania seksu ze wszystkim, co się rusza, raczej nie przystaje do tych wymogów. Bohater-narrator, czasem ironista- a czasem cynik w pewnym momencie zostaje sam i wtedy zaczyna się dla niego droga- a jak zakończona zdradzić nie zamierzam.

Ojciec, który tak bardzo zranił bohatera odzywa się także w nim samym. Co może zrobić Bret aby odzyskać kontakt z synem- co robi rzeczywiście- pasjonująca jest relacja między- właściwie wzgardzoym i odrzuconym synem i ojcem, który nigdy nie potrafił spełnić oczekiwań dziecka. Mimo całej pogardy wobec swego ojca Bret musi- chociaż nie chce- odpowiedzieć na pytanie, czy jest lepszy. Czy odejdzie z wygodnego i bezpiecznego schronienia? Znakomita powieść, w której przy każdej lekturze można dostrzec coś nowego...

Bret Easton Ellis: Księżycowy Park tłum. M. Szymański. Poznań 2006

Notka dodana do: książki .